Ghiền review biết đến Ladakh từ câu chuyện của một người bạn đang có ý định đến mảnh đất xinh đẹp này. Lúc đó trong đầu Ghiền review không hề có một khái niệm nào về cái tên khá xa lạ ở Ấn Độ này. Tuy nhiên qua nghiên cứu và tìm hiểu về nơi đây, Ghiền review dường như bị Ladakh cuốn hút từ lúc nào không biết nữa bởi vì thực sự nó quá đẹp như một chốn tiên cảnh trần gian vậy. Hãy cùng Ghiền review vẻ đẹp của vùng đất Ladakh - Tiểu Tây Tạng của Ấn Độ này nhé.

Ladakh có nghĩa là "đất đèo cao", thuộc bang Jammu và Kashmir, nằm ở phía Bắc Ấn Độ với độ cao trung bình trên 4000m. Nơi đây tiếp giáp với Tây Tạng nên được thừa hưởng rất nhiều cảnh đẹp vô cùng tuyệt vời và nền văn hóa đa dạng của vùng Tây Tạng. Tuy nhiên, Ladakh không phải là nơi cho các bạn muốn du lịch theo trường phái nghỉ dưỡng mà là nơi để các bạn yêu thích vận động và trải nghiệm có cơ hội được thử sức bản thân mình để thu vào tầm mắt mình những điều thú vị nhất.

Mùa du lịch của Ladakh bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11 hàng năm, tuy nhiên tháng 9 và tháng 10 khi mùa thu đến với vùng đất này, mọi thứ mới trở nên hoàn hảo nhất. Các bạn phải chuẩn bị thể lực thật tốt nhé vì với khí hậu khô, lạnh và độ cao khác biệt so với Việt Nam, chúng ta rất dễ bị sốc độ cao cũng như phải đi bộ, trekking khá nhiều.

Để tránh việc bị sốc nói trên, các bạn cần có thời gian ở lại thành phố Leh (một trong những thành phố lớn nhất của Ladakh) để làm quen với sự thay đổi độ cao, cũng như trước khi đi 2 tuần, uống đều đặn thuốc hoạt huyết dưỡng não và nhớ mang theo thuốc chống sốc độ cao để dùng tới khi cần nhé.

Nói về vẻ đẹp của mảnh đất này, chắc hẳn chỉ có thể dựa vào những bức hình tuyệt đẹp mà chính những con người Việt Nam đã đi đến nơi này ghi lại như anh Tâm Bùi, Chị Nhi Đặng hay anh Hùng Lekima. Một số nơi các bạn không thể bỏ qua khi đã đến với Ladakh đó là Thung lũng Nubra, làng du mục Korzok, hồ Pangong (Nơi đóng phim 3 Idiots - 3 chàng ngốc đó mọi người), tu viện Thiksey, đèo Khardung, đèo Changla (đèo cao thứ nhì thế giới) hay vùng đất có địa hình mặt trăng Lamayuru moonland. Tất cả sẽ khiến bạn có một chuyến đi với những trải nghiệm chưa từng có trong đời.

Để đi được những nơi ở trên, đòi hỏi bạn cần sắp xếp cho mình 1 lịch trình đi từ 7-14 ngày. Các bạn có thể liên hệ với những người tổ chức tour bản địa hoặc tốt nhất là tự mình khám phá nơi đây để có những kỷ niệm đáng nhớ nhất. Để đến Ladakh, các bạn phải bay tới Delhi trước nên có thể tận dụng một ngày để tham quan biểu tượng của đất nước này - Đền Taj Mahal.

Hiện tại các bạn có thể book vé máy bay từ Việt Nam – Kuala Lumpur – New Delhi – Leh Ladakh khứ hồi với giá 9 triệu đồng (book sớm nha) và có thể sang năm sau khi Vietjet mở đường bay thẳng từ Hồ Chí Minh đi New Delhi thì giá vé còn rẻ hơn nữa.

Thủ tục xin visa khi đến đây cũng không có gì khó lắm đâu. Các bạn dễ dàng được cấp e-Visa để đến Ấn Độ chỉ với 55 USD thôi nhé. Nhớ mang đầy đủ áo ấm, thuốc men vì khí hậu nơi  này khá khắc nghiệt so với Việt Nam đó. Nên lưu ý lập team đi từ 4-6 người là tuyệt vời nhất.

Ở Ladakh rất ít khách sạn nên thường các bạn sẽ thuê homestay hoặc lều du lịch để nghỉ ngơi tá túc nhé. Người Việt Nam chúng ta qua Ladakh phải được Khu bảo tồn cấp phép để cam kết gìn giữ bảo vệ vùng đất tuyệt đẹp này.

Một điều các bạn phải lưu ý nữa khi đến với Ladakh đó là đồ ăn rất khó ăn nha. Thứ nhất là đồ Ấn Độ toàn vị cà ri nên chỉ cần các bạn ăn 1-2 bữa ăn là ngán tận cổ và không dám ăn bất cứ món đồ nào nữa rồi. Thứ 2 do vùng đất này chịu ảnh hưởng của Phật Giáo nên các bạn rất khó kiếm thịt để ăn, toàn đồ ăn chay thôi nhé (trừ thành phố Leh có thể mua thịt gà và thịt dê). Vì vậy, nhớ mang theo mì tôm hoặc các loại lương khô, bánh trái từ bên mình qua nha.

Người dân ở vùng Ladakh cũng khá khác biệt với người dân Ấn Độ mà chúng ta thường thấy trong phim, khi mà họ vừa mang nét đẹp của Ấn Độ nhưng lại có làn da trắng tươi và đôi mắt sâu đầy quyến rũ của người Tây Á. Nếu đi trúng dịp tháng 7 dương lịch, các bạn có thể tham gia lễ hội Hemis - lễ hội phật giáo lớn nhất của vùng đất này với nhiều hoạt động văn hóa cực kỳ thú vị và đẹp mắt.

Tóm lại, Ghiền review chưa đặt chân đến vùng đất này tuy nhiên tham khảo từ nhiều nguồn khác nhau, Ghiền review biết rằng Leh Ladakh là nơi mà bạn phải đến 1 lần trong đời. Hãy thử tưởng tượng bạn được bước vào một bức tranh tuyệt mỹ mà chỉ được nhìn thấy trong các trang sách hay tivi với những ngọn núi bạc đầu hùng vĩ và những thung lũng dạng thảo nguyên du mục. Chắc chắn trong năm tới, Ghiền review sẽ đặt chân đến nơi này và sớm có bài review chi tiết và chia sẻ kinh nghiệm cho các bạn. Đợi mình nhé.

Nguồn ảnh: Hùng Lekima

Ấn Độ là vùng đất thiêng, là một trong những cái nôi văn hóa – tôn giáo lớn và cổ xưa bậc nhất của văn minh nhân loại. Nơi đây được thiên nhiên ban tặng cho nhiều cảnh quan xinh đẹp, hùng vĩ và đa dạng theo chiều dài của đất nước cùng với những công trình kiến trúc độc đáo, tinh xảo và trường tồn với thời gian. Mặc dù thông qua phim ảnh và truyền thông, đất nước Ấn Độ hiện lên như là một nơi bất ổn về chính trị, thường xuyên có những vụ hiếp dâm, án mạng hay mới đây nhất là binh biến ở Kashmir khi Ấn Độ bãi bỏ Điều luật 370. Tuy nhiên những thông tin trên vẫn khó lòng cản bước những tín đồ du lịch, trong đó có Ghiền review. Cuối tháng này, mình sẽ có một chuyến đi đến Vùng đất của những tôn giáo trong vòng 9 ngày – 9 đêm với 2 điểm đến chính là Agra và Ladakh. Nào, hãy cùng Ghiền review điểm qua lịch trình của chuyến đi này xem có gì thú vị không các bạn nhé!

Nếu như Agra đã quá quen thuộc khi đó là nơi mà một trong 7 kỳ quan của thế giới tọa lạc - đền Taj Mahal thì Ladakh có vẻ còn khá xa lạ với nhiều người. Trái với hình ảnh ồn ào và chật chội khi nhắc về Ấn Độ, Ladakh lại rất bình yên, thơ mộng và xinh đẹp đến nỗi người ta phải mệnh danh nơi đây là Tiểu Tây Tạng trên đất Ấn. Nằm giữa dãy Himalaya và Karakoram hùng vĩ của Á Châu, thuộc nửa đông vùng Jammu và Kashmir của Ấn Độ, để chinh phục được vùng đất này đòi hỏi bạn phải thực sự đam mê khám phá, kiên nhẫn và quyết tâm thì mới có thể chạm được đến những hoang mạc nguyên sơ, bao la, trập trùng núi tuyết cũng như đối chọi với hội chứng shock độ cao. Đây cũng là nơi được giới thiệu trong siêu phẩm 3 Idiots – Ba chàng ngốc của Ấn Độ mà nhiều bạn từng xem đi xem lại mấy lần nè. Đẹp lắm, đến Ấn Độ đừng bỏ qua Ladakh nhé!

Ngày 0: Bay từ HCM tới New Delhi (transit Thái Lan)

Ghiền review chọn chuyến bay của hãng hàng không Air Asia đến Thái Lan và Nokscoot từ Thái Lan đến New Delhi với chi phí khoảng 3.9 triệu. Để tiết kiệm thời gian, tụi mình bay vào buổi chiều thứ 6 đến Bangkok sau đó bay sang Ấn tầm khoảng 1-2 giờ sáng gì đó ngày thứ 7.

Cuối tháng 12/2019, Vietjet Air sẽ mở những chuyến bay thẳng đầu tiên từ Việt Nam qua New Delhi, dự kiến sẽ tiết kiệm thời gian cũng như chi phí hơn cho các bạn nè. Theo đó, giá vé khứ hồi cho chặng bay này chỉ là 4 triệu đồng/người mà thôi, rẻ hơn 1 nửa của tụi mình hiện nay luôn T.T.

Ngày 1: New Delhi – Agra – New Delhi

Sau khi làm thủ tục check-in, Ghiền review sẽ di chuyển đến Agra (thuộc bang Uttar Pradesh, phía bắc Ấn Độ, cách thủ đô Delhi 200 km) bằng tàu cao tốc lúc 5h sáng và tham quan những điểm đến chính sau:

Đền Taj Mahal: Đây là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, là một trong bảy kỳ quan của thế giới đương đại và được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1983 cũng như là nơi rất nhiều người trên thế giới ước ao một lần đặt chân đến. Đó không chỉ là một ngôi đền đẹp bởi kiến trúc và chất liệu, mà chính câu chuyện tình yêu bất tử đã làm nên giá trị vĩnh hằng của ngôi mộ có một không hai trên thế giới.

Ngôi đền này được nhà vua Shah Jahan xây cho hoàng hậu Mumtaz Mahal, người Ba Tư, bà không may qua đời ở tuổi 39 sau khi sinh người con thứ 14 vào năm 1631. Quá đau buồn trước cái chết của người vợ yêu quý, ông đã xây cho bà một lăng mộ để tưởng niệm tình yêu của họ tại thành phố Agra. Công trình được khởi công vào năm 1632, trong đó lăng chính hoàn thành vào năm 1648 còn các công trình xung quanh và vườn cây được hoàn thành 5 năm sau đó.

Agra Fort: đây là điểm đến quan trọng thứ 2, chỉ sau Taj Mahal khi đến thành phố Agra. Kiến trúc của pháo đài thực sự quá đẹp, độc đáo và rất đáng đồng tiền bát gạo. Pháo đài Agra là pháo đài lớn bằng đá sa thạch đỏ từ thế kỷ 16, nằm cách Taj Mahal khoảng 2,5 km về phía tây bắc. Đằng sau những bức tường này là các cung điện, sảnh đường và nhà thờ Hồi giáo, trong đó một vài công trình nơi đây hoàn toàn được lát toàn bộ bằng đá cẩm thạch tinh khiết.

Fatehpur Sikri: được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới từ năm 1986, cho đến nay thành Fatehpur Sikri vẫn tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với khách du lịch. Thành cổ Fatehpur Sikri được xây dựng giữa năm 1571 cho đến năm 1585, nếu tính từ bên ngoài vào, công trình này cao 55 mét và thấp dần vào phía trong, mang những nét đặc trưng của nền văn hóa Mughal - Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ 16. Trong thành có những ngôi đền và tượng đài lớn được xây dựng rất quy mô, hoành tráng và có kiến trúc phức tạp.

Ngày 2: Bay từ New Delhi tới Leh

Sau khi tham quan Agra trong 01 ngày, tụi mình quay trở về New Delhi trong đêm và chịu khó ngủ tại sân bay để bắt chuyến bay đến với Leh – Ladakh vào lúc 6h00 sáng ngày hôm sau.

Leh là thị trấn lớn nhất ở Ladakh của bang Jammu và Kashmir. Nơi đây từng là thủ đô của vương quốc Ladakh miền Himalaya, với trung tâm là cung điện Leh. Leh nằm ở độ cao 3.524m và được nối với Srinagar nhờ quốc lộ 1 và với Manali qua tuyến đường Leh – Manali.

Tại Leh, du khách sẽ được tham quan các tu viện lớn, nổi tiếng với sự linh thiêng, mang vẻ đẹp lịch sử cùng các giá trị tâm linh. Bạn không chỉ bồi hồi trước khung cảnh thiên nhiên mà còn cảm nhận được nét đẹp văn hoá được lưu lại tại nơi đây.

Leh palace: tòa cung điện có 9 tầng này được xây dựng bởi vua Sengge Nam gyal vào thế kỷ 17 theo khuôn mẫu cung điện Potala ở Tây Tạng, nằm trên đỉnh đồi Namgyal nhìn xuống Leh. Leh Palace từng là nơi ở của gia đình Hoàng gia Namgyal cho đến giữa thế kỷ 19, khi Dogra tấn công chiếm cứ Ladakh, gia đình hoàng gia đã phải bỏ nơi đây và chuyển đến Stok Palace. Ngày nay, cung điện này trở thành một trong những điểm du lịch nổi tiếng ở Leh.

Shanti Stupa: hay còn gọi là Tháp Hòa Bình được xây dựng dựa trên tinh thần mong muốn hòa bình thế giới và không bạo động. Tháp cao 38m được xây trên đỉnh đồi theo kiểu mái vòm tuyệt đẹp với nhiều di tích quý giá của Phật giáo. Shanti stupa không chỉ thu hút khách du lịch bởi tầm quan trọng về mặt lịch sử, mà từ đây, du khách có thể chiêm ngưỡng được toàn bộ phong cảnh hùng vĩ của thị trấn Leh tại Ladakh.

Trường Secmol: nơi đây nổi tiếng về các khóa đào tạo sử dụng năng lượng mặt trời, sở hữu rất nhiều nhân tài của Ấn Độ cũng như các phát minh kỹ thuật sáng tạo. Ghiền review không biết đây có phải là ngôi trường mà Rancho lui về dạy học trong phim Ba chàng ngốc hay không nhưng đọc mô tả thì thấy khá giống í.

Chợ Leh: một điểm đến thú vị với nhiều cửa hàng bán các mặt hàng độc đáo. Bạn có thể mua mọi thứ bằng len, vải vóc, thảm, khăn lụa, đèn lồng, các loại gia vị hay thức ăn... Do đồ ăn Ấn khá khó ăn với người Việt nên chắc mình phải thường xuyên ghé chợ mua đồ ăn để về tự chế biến những ngày ở đây nè các bạn ơi.

Ngoài ra, xung quanh khu vực Leh, còn có rất nhiều tu viện nổi tiếng như Thiksey, Hemis, Shey,… Để có thể khám phá Leh nói riêng và Ladakh nói chung, tốt nhất các bạn nên thuê 01 chiếc xe van và tài xế, thì việc di chuyển sẽ tiện lợi hơn rất nhiều í.

Ngày 3: Leh – Khardung La – Nubra

Ladakh nổi tiếng với những thung lũng đẹp ngất ngây và Nubra chắc chắn phải nằm trong hành trình khám phá Ladakh của bạn, bởi vì ngoài khung cảnh hoang sơ đẹp đến mê mẩn thì bạn còn có cơ hội được cưỡi lạc đà trên cồn cát Hunder và đắm mình vào thiên nhiên trong lành ở làng Tur Tuk. Ngôi làng này có quang cảnh hết sức xinh đẹp, hùng vỹ, đặc biệt vào mùa tam giác mạch tháng 9 thì cả làng ngập tràn sắc hoa trắng muốt, đẹp đến nao lòng.

Trên đường lên Nubra, cách thị trấn Leh 40 km là con đèo cao nhất thế giới – đèo Khardung La với độ cao 5.600 m so với mực nước biển. Đây là một trong những điểm check-in mà ai đi Ladakh cũng phải chinh phục cho bằng được, vì nó là con đèo cao nhất thế giới mà. Mặt khác nơi đây cũng có view siêu đẹp và hùng vĩ với những ngọn núi phủ tuyết dày đặc suốt cả hàng ngàn năm qua.

Ngày 4: Nubra – Pangong – Leh (đi qua đèo Chang La)

Pangong Tso: Đây chính là nơi quay bộ phim 3 Idiots nổi tiếng nè các bạn và là hồ nước mặn cao nhất thế giới với màu xanh biếc tuyệt đẹp cũng như là điểm du lịch tuyệt vời cho những ai yêu thích thiên nhiên. Đây là một hồ nước nội sinh, nghĩa là chỉ nhận nước từ các nhánh sông và không chảy ra biển. Hồ này rất đặc biệt với những sắc xanh khác nhau của mặt nước thay đổi tùy vào thời điểm trong ngày.

Đèo Chang La: Đây là đèo cao thứ nhì thế giới (cao 5.360 m) với những con đường hun hút đẹp đến nao lòng và những dòng sông băng trắng muốt. Tương tự như Khardung La, vượt qua đèo này quả là một thử thách khó khăn với những góc cua thần thánh sát vực núi cao, đòi hỏi sự tin tưởng tuyệt đối vào những người tài xế siêu lụa của bạn í.

Ngày 5: Leh – Tso Moriri

Tso Moriri: Đây là một trong những nơi có khung cảnh bình minh và hoàng hôn huyền ảo, thích hợp cho bạn nào muốn ngắm và săn mặt trời vào hai thời điểm đẹp nhất của một ngày. Đây cũng là hồ nước lớn nhất trên núi ở Ấn Độ, cao 4522 m so với mặt nước biển với chiều dài hồ khoảng 25km.

Hầu hết các hồ trên dãy Himalaya là thượng nguồn của những con sông lớn ở Ấn Độ, trong đó có sông Hằng. Nhưng riêng với Tso Moriri, đây là một hồ nước kín. Có một lối thoát nước xuống các vùng thấp hơn ở phía nam của hồ nhưng đã bị lấp lại một cách tự nhiên. Tso Moriri chỉ nhận nước từ các con suối nhỏ trên núi chảy xuống, chứa và cứ giữ nước như thế trong lòng mình. Mùa đông, cả mặt hồ sẽ đóng băng cho đến khi mùa xuân tới thì băng tuyết mới dần dần tan ra, để lộ màu xanh ngọc bích tuyệt diệu của mặt nước hồ.

Tso Kiagar: là một hồ muối nhỏ cách Tso Moriri khoảng 30km, là nơi có thể cắm trại ở thảo nguyên xanh mướt và yên tĩnh bởi khung cảnh kì diệu này. Đây cũng được mệnh danh là một trong những hồ đẹp nhất vùng Ladakh í các bạn ạ.

Ngày 6: Tso Moriri – Leh (qua đèo Tanglang La)

Di chuyển về trị trấn Leh nghỉ ngơi để tiếp tục cuộc hành trình đến Kargil.  Nhóm của Ghiền review quyết định lựa chọn một cung đường khác cung đường đã đi để có thể chiêm ngưỡng được vẻ đẹp của Ladakh ở nhiều góc cạnh hơn. Tuyến về này mình sẽ đi qua đèo Tanglang La với độ cao 5.328 m so với mực nước biển. Ở đây toàn đèo cao không các bạn hen.

Ngày 7: Leh – Lamayuru moonland – Kargil

Lamayuru moonland: bạn nên đừng bỏ lỡ khu vực Lamayuru moonland (địa hình mặt trăng) và tu viện Lamayuru gần đó khi di chuyển từ Leh đi Kargil nhé. Đây là nơi hợp lưu của sông Indus (xuất phát từ Tây Tạng) và sông Zanskar (Ấn Độ) thành sông Indus chảy qua Pakistan, vì thế tạo ra một địa hình vô cùng độc đáo và thú vị, như thể bạn được đặt chân lên mặt trăng vậy á.

Magnetic Hill (Đồi Nam Châm): Đường đi qua Đồi nam châm là một trong những con đường đẹp nhất ở Ladakh. Một điểm thú vị khi đến với ngọn đồi không trọng lực Magnetic Hill ở Ladakh, đó là nếu bạn lái xe tới chân dốc và đỗ xe, chiếc xe của bạn sẽ từ từ trôi lên trên đỉnh dốc. Ngoài ra, người dân và bộ đội biên phòng nơi đây cho biết các phi công thường phải nâng độ cao trực thăng hoặc phi cơ khi bay qua cung đường này, để tránh các nhiễu từ và nhiễu động. Ngọn đồi phát ra nguồn năng lượng từ tính khổng lồ, hút các phương tiện trong phạm vi nhất định về phía nó. Chính vì vậy, nơi đây là tâm điểm của những nghi vấn về ma thuật hoặc những giả thiết theo kiểu Magnetic Hill là nơi chôn vùi những khối đá nam châm siêu to khổng lồ.  Tuy nhiên đến nay, hiện tượng bí ẩn này vẫn chưa được lý giải một cách thỏa đáng.

Kargil: được xem là cửa ngõ bắt đầu vào những đoạn đường núi hiểm trở, nơi đây từng là chiến trường của cuộc chiến tranh chớp nhoáng giữa Ấn Độ và Pakistan. 90% dân số Kargil là người Hồi giáo Shia, còn lại là người Hồi giáo Sunni và Tây Tạng. Vẻ đẹp của Kargil được nhiều du khách thập phương đánh giá rất cao.

Ngày 8: Kargil – Srinagar

Hồ Dal tại Srinagar: là hồ đẹp nhất trong khu vực Kashmir thuộc Ấn Độ, hồ nước trong veo, mát lạnh, yên tĩnh phản chiếu sống động hình ảnh của những ngọn núi và mây trắng hờ hững ở đằng xa. Dal Lake được biết đến với  những con thuyền được trang trí hết sức độc đáo và đặc trưng chỉ nơi đây mới có.

Srinagar: được mệnh danh là chiếc vương miện của bang Jammu & Kashmir. Thành phố này cũng nổi tiếng với nghề thủ công truyền thống Kashmir và trái cây khô. Đây cũng là nơi có Sân bay quốc tế Sheikh Ul Alam - khá tiện lợi cho bạn để di chuyển trở về New Delhi.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 08/2019 năm nay, sau khi chính phủ Ấn Độ bãi bỏ quyền tự trị của vùng Jammu & Kashmir theo Điều 370 thì nơi đây đã trở thành tâm điểm của bạo động. Tình hình ở đây hiện nay đang rất phức tạp, quân đội phong tỏa khắp nơi, điện, nước, internet bị cắt và Srinagar bị cô lập hoàn toàn cũng như có nhiều người đã chết và bị thương trong các vụ đụng độ. Ghiền review chưa biết liệu rằng xe của mình có được phép đi từ Kargil qua sân bay Srinagar nữa không nè, nên cũng đang lo lắng một xíu các bạn ạ.

Nếu theo đúng lịch trình, Ghiền review sẽ bay từ Srinagar về New Delhi tầm 7h tối. Sau đó ngủ nghỉ tạ sân bay để sáng sớm hôm sau chia tay Ấn Độ để về với Malaysia. Nếu như tình hình chính trị không cho phép, thay vì bay từ sân bay Sheikh Ul Alam thì mình sẽ bay từ sân bay Leh về New Delhi. Nếu vậy thì chi phí sẽ hơi mắc hơn chút xíu nè.

Ngày 9: Bay từ New Dehli – HCM (transit Malaysia)

Kết thúc hành trình, Ghiền review bay về Malaysia bằng hãng hàng không Indigo và Air Asia về HCM với chi phí khoảng 3.7 triệu, thời gian bay mất khoảng 12 tiếng (kể cả thời gian transit tại Kuala Lumpur)

Tổng chi phí dự kiến: khoảng 18.5 triệu

• Vé máy bay khứ hồi 4 chặng: 7.6 triệu
• Vé máy bay từ New Delhi – Leh và từ Srinagar – New Delhi: 2.1 triệu
• Tham quan Agra Fort và Taj Mahal: 1,6 triệu (bao gồm tàu cao tốc từ New Delhi tới Agra, xe ô tô đưa đón và vé tham quan)
• Thuê ô tô đưa rước đi lại tại Ladakh 7 ngày bao gồm chỗ ở, giấy phép nội tuyến, chi phí tham quan: 5.2 triệu
• Chi phí ăn uống và chi phí khác dự kiến: 2 triệu

Tóm lại, trên đây là lịch trình dự kiến cho chuyến du lịch tới Ladakh - Ấn Độ 9 ngày 9 đêm của Ghiền review. Phía trước chuyến đi vẫn có nhiều điều chưa biết trước cũng như nguy hiểm và khó khăn đợi chờ, tuy nhiên Ghiền review và những người bạn sẽ cố gắng hoàn thành chuyến đi. Hãy ủng hộ tụi mình và chờ đợi những bài review chia sẻ chân thực nhất của Ghiền review về vùng đất xinh đẹp này các bạn nhé!

-Mây-

Indonesia - đất nước nổi tiếng với những hòn đảo xinh đẹp và những ngọn núi lửa “sống” của thế giới quả là một địa điểm hấp dẫn bậc nhất đối với các tín đồ du lịch và những người yêu thích mạo hiểm. Ghiền review cực kỳ thích đến đất nước vạn đảo này và mãi đến hôm nay mình mới có dịp đặt chân đến nơi đây. Thay vì lựa chọn thiên đường biển đảo Bali nổi tiếng như nhiều người, điểm đến đầu tiên trong hành trình khám phá du lịch đất nước xinh đẹp này của Ghiền review chính là núi lửa Bromo. Nào, hãy cùng Ghiền review trải nghiệm du lịch Malang – Bromo – Ijen trong 4 ngày 3 đêm nhé!

Tip hay

Vì địa hình ở khu vực Bromo - Ijen cực kỳ hiểm trở và khoảng cách đi lại khá xa, nên hình thức du lịch tour trọn gói rất phổ biến ở địa điểm này. Bạn có thể tìm kiếm các gói tour như vậy trên mạng, từ bạn bè hoặc ngay tại sân bay Surabaya.

Ban đầu, tụi mình dự định sẽ đi du lịch theo kiểu tự túc, bắt bus hoặc grab di chuyển rồi tự book phòng khách sạn, bla bla... rồi sau đó chỉ book tour tham quan theo ngày để tiết kiệm chi phí. Thế nhưng, sau một hồi tìm kiếm thì mình thấy như vậy sẽ rất khó vì phải chuyển trạm nhiều lần cũng như thời gian không cho phép. Vì vậy, tụi mình quyết định liên hệ tìm tour trọn gói bao gồm khách sạn, di chuyển, đưa đón đến sân bay. Quả thực sau khi đi xong, theo kinh nghiệm của tụi mình vừa tích lũy, thì việc sử dụng tour như vậy sẽ có lợi hơn rất nhiều, đặc biệt là tiết kiệm được thời gian lắm.

Rất may mắn là tụi mình liên hệ được một anh tourguide rất dễ thương, nhiệt tình với mức giá khá ổn (2.100.000 IDR/ người ~ 3.600.000 VND/ người) thông qua một người bạn đồng nghiệp (Anh ấy tên Tris – số điện thoại + 62 812 175161191, chat Whatsapp với ảnh nha). Tour này bao gồm đưa đón tại sân bay, 2 đêm ở khách sạn ở Bromo và Ijen, xăng xe, phí cầu đường các kiểu, phí cho các local guide, bữa sáng, nước uống. Thông thường, các gói tour sẽ không bao gồm phí vào cổng ở các địa điểm tham quan.

Lịch trình chi tiết

Ngày 1: Sau khi nhập cảnh xong, anh tourguide đưa tụi mình đi ăn trưa và bắt đầu di chuyển về Malang. Theo cảm nhận ban đầu của mình thì Indo không khác gì Việt Nam lắm, cũng nhiều xe máy, xe hơi, nhiều hàng quán ven đường, nhiều nhà cửa nhấp nhô giống y chang ở Sài Gòn. Chỉ có cái khác là người Indo đi xe bên trái và có vẻ như đất nước này có nhiều nét hiện đại hơn nước ta. Tuy nhiên càng đi ra xa khu trung tâm thì nhà cửa thưa thớt dần và bắt đầu sự xuất hiện của những dãy núi lửa trùng trùng điệp điệp nối tiếp nhau. Hệ thống đường đi của Indo khá tốt, rộng và ít ổ gà; đặc biệt là những trạm thu phí tự động cực kỳ thông minh (tài xế chỉ cần nạp tiền vào thẻ là có thể sử dụng ngay).

Malang - Bromo - thành phố Surabaya ở 3 hướng khác nhau theo hình tam giác, nên thời gian di chuyển giữa các khu vực này gần như nhau (3 tiếng bằng xe hơi). Malang được mệnh danh là “thành phố của các trường Đại học”, vì tập trung rất nhiều trường Đại học, cao đẳng nhất ở khu vực Đông Java. Malang giống như thành phố Đà Lạt vậy đó, cũng có những con hẻm nhỏ, dốc, những vườn hoa, vườn rau, cây ăn trái và cả cái thời tiết se lạnh nữa. Tụi mình được đến tham quan vườn táo (vé vào cổng là 35.000 IDR/ khách nước ngoài, tương đương khoảng 60k tiền mình).

Không giống với những vườn táo xanh tươi, rậm rạp như trên phim, vườn táo ở đây hơi “xơ xác” một chút xíu, cây thì hơi thấp, nhỏ nhưng bù lại quả táo ngon ngọt và giòn. Ở đây bạn tha hồ ăn táo miễn phí ngay tại vườn; còn nếu muốn hái mang về thì sẽ phí là 35.000 IDR/ kg.

[caption id="attachment_6948" align="aligncenter" width="1920"] Vườn táo xanh ngọt, giòn, không hóa chất nhé!!!”[/caption]

Tiếp đến, tụi mình di chuyển đến “Colorful village” là một trong những điểm du lịch nổi tiếng ở Malang. Vì mình di chuyển vào khoảng giờ chiều, nên ở đây kẹt xe kinh khủng, phải gần 1 tiếng mới đến được ngôi làng này. Sau đó, anh tourguide dẫn tụi mình vào làng bằng một lối đi phụ, đi cổng này thì vé rẻ hơn (phí 9.000 IDR/ người (tương đương gần 15k tiền mình) + tặng kèm móc khóa handmade); còn cổng chính thì tầm 35.000 IDR/ người (bên này thích mức 35.000 IDR hen). Ngôi làng này được tô điểm bằng những bức tường, mái nhà, cầu thang với đủ loại màu sắc rực rỡ và những bức tranh ngộ nghĩnh để cho các bạn ưa “sống ảo” bộc lộ khả năng của mình nè.

[caption id="attachment_6949" align="aligncenter" width="2560"] Colorful village - Kampung Warna Warni Jodipan (Malang)[/caption]

Vì không có nhiều thời gian, nên tụi mình chỉ tham quan được 2 địa điểm này ở Malang. Và sau đó, bắt đầu di chuyển về khách sạn ở Bromo theo lịch trình. Nếu các bạn có nhiều thời gian cũng như có sở thích chơi dù lượn “paragliding” thì có thể hỏi thêm tourguide một địa điểm khác ở Malang nhé, theo mình được biết là phí tham gia tầm 450.000 IDR/ người (khoảng 800k mình nhé)  trong tầm 8-10 phút.

Indo lại giống Việt Nam ở 1 điểm, đó là kẹt xe, kẹt xe kinh khủng khiếp. Anh tourguide lái xe chật vật mãi mới ra được tới đường cao tốc để đi về phía Bromo, sau đó anh ghé vào trạm dừng chân để tụi mình ăn tối xong và chạy về khách sạn. Con đường chạy lên Bromo hơi ngoằn nghèo, hơi tối vì là đường đèo lên núi. Cuối cùng thì nhóm cũng đến được khách sạn lúc sau khoảng 4 tiếng di chuyển, khách sạn khá rộng và sạch sẽ.

Mình sẽ phải trả tiền vé tham quan núi lửa ngay tại khách sạn luôn, giá là 220.000 IDR/ người (khoảng 375k/người) cho ngày trong tuần và 320.000 IDR/người (khoảng 550k/người) cho ngày cuối tuần. Nhóm mình tới khách sạn lúc 10h tối, mà hôm sau lại phải dậy 3h sáng để đi ngắm bình minh, nên phải tranh thủ tắm rửa, nghỉ ngơi sớm và kết thúc ngày 1 của nhóm tại đây.

Thời tiết ở đây cực kỳ lạnh, nên các bạn có đi thì nhớ chuẩn bị áo khoác, găng tay, nón len các kiểu để giữ ấm nhe. Nếu được, thì có thể chuẩn bị thêm áo mưa để tránh gió (vì nếu có gió thì sẽ càng rét hơn). Ngoài ra, mình khuyên mọi người hãy ưu tiên mang quần áo, giày dép tối màu vì ở đây bụi đất ở trên núi nhiều kinh khủng. Đi chơi về, hành lý của mỗi người chắc tăng thêm được 1 kg đất :))))).

Ngày 2: 2h45 phút, anh tourguide vào gọi nhóm mình dậy chuẩn bị di chuyển lên điểm ngắm bình minh. Vì mặt trời ở đây mọc sớm từ 5h, nên tất cả khách du lịch phải bắt đầu di chuyển từ 3h sáng để kịp đón bình minh. Vì là đường đèo, nhiều sỏi, dốc ngoằn nghèo nên ở đây xe Jeep được sử dụng phổ biến nhất. Xe cứ đi, đi mãi tầm 30 phút thì xuất hiện những điểm dừng để đón bình minh. Khu này, có 2 điểm có thể quan sát được bình minh: Love hill và King kong hill.

Love hill thì thấp hơn nên chỉ ngắm được bình minh, nhưng không thấy được toàn cảnh núi lửa nên đa số mọi người đều di chuyển lên King Kong hill để được ngắm toàn bộ vẻ đẹp của Bromo. Đến được King Kong hill, sẽ có rất nhiều hàng quán ven đường. Bạn có thể ghé để thưởng thức một ly cà phê nóng vào buổi sáng, ăn một ly mì thật ngon trong cái rét lạnh ở trên đỉnh núi để sẵn sàng cho hành trình đón bình minh. Đặc biệt, là khi mọi người ngồi quây quần bên cái bếp củi nhỏ để sưởi ấm, cảm giác lúc ấy tuyệt vời lắm các bạn ơi.

[caption id="attachment_6950" align="alignnone" width="1923"] Mọi người quây quần bên bếp lửa[/caption]

Tiếp đến, cả nhóm phải đi bộ thêm khoảng 500m đến đỉnh đồi để chờ mặt trời mọc. Thề với các bạn là trời lạnh kinh khủng vì gió hơi to. Bạn nào cảm thấy không đủ ấm thì có thể thuê áo khoác dày để mặc thêm, giá tầm 20.000 IDR/ chiếc (35k/chiếc- nhớ mặc cả nhen). Từ tháng 8 - tháng 11 là khoảng thời gian thích hợp nhất để tham quan Bromo vì là mùa khô, nên đường đi hơi nhiều bụi và khó đi, mọi người cần chuẩn bị khẩu trang và giày thì nên có độ bám một chút. Tới nơi rồi, thì chỉ ngồi chờ và ngắm mặt trời lên thôi nào!

[caption id="attachment_6951" align="alignnone" width="1911"] Núi lửa Bromo nè[/caption]

Tiếp theo, nhóm mình bắt đầu di chuyển đến khu núi lửa - nằm trên đường trở về khách sạn. Bạn phải vượt qua một con đường cát dài khoảng 2km để leo lên núi lửa. Đi bộ thì mất khoảng 45 phút, nhưng nếu đi ngựa thì nhanh hơn khoảng 20 phút, nhưng đến điểm dừng ở chân núi thì các bạn phải leo thêm 200 bậc cầu thang để leo tới miệng núi. Hơi mệt chút xíu nhưng leo tới nơi rồi, chắc chắn các bạn sẽ không hề thất vọng với khung cảnh nơi đây. Thật sự hùng vĩ lắm í!!!

Kết thúc chuyến tham quan núi lửa, cả nhóm trở về khách sạn ăn sáng, nghỉ ngơi và check out khách sạn để bắt đầu hành trình mới đến với Ijen lúc 11h sáng. Sau khoảng 2 tiếng di chuyển, nhóm mình được ghé vào tham quan thác nước Madakaripura. Từ khu vực dừng chân, bạn sẽ phải đi đến cổng bán vé khoảng 5 - 10 phút bằng xe máy. Giá vé tham quan cho địa điểm này là 36.000 IDR/ người (60k/người). Tại đây, nhóm được gặp một chú tourguide người bản địa dẫn đường vào thác nước.

Bạn cần chuẩn bị một đôi dép lào và mang theo áo mưa để không bị ướt, quần thì mặc càng ngắn càng tốt. Tuy nhiên, ở đây cũng có bán dép và áo mưa (giá 15.000 - 20.000 IDR/ cái, tương đương khoảng 30-35k tiền mình). Đặc biệt, cần chuẩn bị túi chống nước cho điện thoại vì chắc chắn bạn sẽ cần dùng đến. Ngoài ra, nếu bạn muốn bơi lội trong làn nước mát lạnh ở thác thì nhớ mang theo đồ bơi nhé.

Đường đi vào rất đơn giản vì chỉ có duy nhất một con đường dài nằm giữa 2 ngọn núi. Cứ men theo con đường khoảng 30 phút là tới được thác. Càng đi vào sâu bên trong thác, trời càng trở lạnh hơn do những luồng gió thổi qua vách núi và những cơn “mưa rào” do dòng thác tạo ra. Đặc biệt, bạn còn được bơi lội thỏa thích dưới dòng nước mát lạnh và trong vắt nơi đây.

[caption id="attachment_6955" align="alignnone" width="1446"] Toàn cảnh thác nước Madakaripura[/caption]

Sau khi tham quan, chụp hình các kiểu xong, tụi mình trở ra chỗ tập trung và bắt đầu di chuyển đến địa điểm quan trọng thứ 2 của chuyến đi - núi Ijen. Tiếp tục cuộc hành trình hơn 4 tiếng đồng hồ trên xe, cuối cùng tụi mình cũng đến được khách sạn ở Ijen lúc 7h tối. Trên đường đi, anh tourguide có đưa tụi mình ghé vào nhà hàng để ăn tối, cho nên vừa về khách sạn là tụi mình lao vào tắm rửa và nghỉ ngơi ngay để chuẩn bị cho hành trình leo núi của ngày hôm sau.

Thông thường, mọi người xuất phát để leo núi lửa Ijen vào 12h khuya. Tuy nhiên do tụi mình muốn ngắm dãy “milky way” nổi tiếng ở đây, nên phải xuất phát sớm hơn 1 tiếng. Thế là chớp mắt một cái đã đến 11h đêm, cả nhóm lại phải dậy để di chuyển lên núi lửa Ijen :(((

Ngày 3: 11h đêm, tụi mình bắt đầu di chuyển, đường khá là tối và nguy hiểm do phải chạy lên đèo. Từ khách sạn đến núi Ijen mất khoảng 2 tiếng đồng hồ, vì vậy nhóm tranh thủ ngủ trên xe để có sức leo núi. Tầm hơn 1 tiếng sau, nhóm đến một bãi đất trống để ngắm “milky way”. Mình cực kỳ cực kỳ thích chỗ này, vì ở đây cực kỳ nhiều sao. Có lẽ đây là lần đầu tiên, mình được ngắm một bầu trời đầy sao như vậy. Càng ngắm lâu, mình cảm giác lại xuất hiện thêm nhiều ngôi sao mới, đâu đâu cũng thấy sao. Thỉnh thoảng lại có những vệt sao băng xẹt qua nữa.

Milky Way taken from Kawah Ijen" - hình ảnh xịn sò copy từ mạng

Tuy nhiên, hôm ấy không xuất hiện “milky way” vì mình nghe bảo rằng phải sau ngày trăng rằm thì mới thấy rõ hơn nhiều dãy màu trên bầu trời.

Theo anh tourguide, “milky way” có thể nhìn thấy từ bất kỳ địa điểm nào, miễn là khu vực đó phải thật rộng và thật tối (không có ánh đèn điện). Vì vậy, mà những khu vực nhà ở, thành phố sẽ khó thấy hơn. À thêm một điểm chú ý nữa, nếu bạn muốn ghi lại những hình ảnh của “milky way” đầy ấn tượng như hình bên trên thì buộc phải có chân máy. Tiếp theo, bạn phải có 1 ống kính góc rộng (tối ưu nhất là tiêu cự dưới 20mm) và khẩu lớn (f1.8 hoặc lớn hơn càng tốt). Ngoài ra, nếu không có máy ảnh thì bạn xài đỡ điện thoại Huawei hay Xiaomi cũng được, chứ Iphone thì có lẽ hơi khó.

[caption id="attachment_6957" align="aligncenter" width="899"] Hình ảnh được chụp từ điện thoại Huawei của nhóm :)))[/caption]

Sau đó, nhóm lại tiếp tục di chuyển về núi lửa Ijen - và nhắc đến Ijen là nhắc đến hồ hóa chất có tính axit cao nhất thế giới cùng với ngọn lửa xanh lưu huỳnh nổi tiếng ở Indonesia. Đến được điểm tập kết, nhóm kiếm chút đồ ăn lót dạ vì phải leo bộ hơn 2 tiếng đồng hồ mới đến được đỉnh Ijen. Vé vào cổng cho khách nước ngoài là 150.000 IDR/ người (cuối tuần, khoảng 255k/người) và 100.000 IDR/ người (ngày trong tuần, khoảng 170 k/người).

1,2,3... bắt đầu hành trình leo núi nào! Như mình đã nói từ đầu, đường đi ở đây vừa trơn lại vừa bụi. Từ chân núi lên đỉnh núi là đoạn đường khoảng 3km, trong đó đường đi ở 1km đầu tiên khá bằng phẳng và dễ đi. Nhưng từ sau đoạn đường đó, con đường tiếp theo cực kỳ dốc, trơn trượt, rất dễ bị té, và gây cảm giác mệt mỏi cho người chinh phục. Vì vậy, nếu đã xác định đến Ijen để tham quan, các bạn phải chuẩn bị tinh thần, sức khỏe trước vì phải đi bộ rất nhiều. Muốn ngắm được ngọn lửa xanh “blue fire” - do chất lưu huynh cháy trong không khí tạo ra lửa màu xanh dương - bạn phải đến trước khi trời rạng sáng (tầm 4-5h sáng), nên tất cả mọi người đều cố gắng im lặng và tập trung di chuyển nhanh nhất có thể.

Cứ thế đi và đi và đi... cuối cùng nhóm cũng đặt chân đến đỉnh núi tầm khoảng hơn 3h sáng. Giờ này chắc chắn bạn sẽ không nhìn thấy được gì ngoài những ánh đèn pin và một màu đen bao trùm toàn bộ không gian. Tới đây, mọi người đều bắt đầu mang mặt nạ khí vì khu vực này đã xuất hiện những luồng khí độc từ hồ hóa chất, cũng như những luồng khói của “blue fire”.

Một số người chọn dừng chân tại đây để ngắm mặt trời mọc, số còn lại tiếp tục di chuyển xuống một đoạn đường dài hơn 1km nữa để ngắm “blue fire”. Đoạn này là đoạn đường cực kỳ khó đi với nhiều tảng đá cheo leo, bạn phải leo thật sự chậm và cẩn thận để bảo đảm an toàn. Hơn 45 phút leo xuống lòng núi lửa, bạn sẽ được chiêm ngưỡng những đốm lửa “blue fire”. Vì khói của ngọn lửa cực kỳ độc, nó làm cay mắt và gây khó thở nên mình chỉ đứng từ xa để chụp lại một số hình ảnh của nó.

[caption id="attachment_6958" align="alignnone" width="1920"] "Blue fire" huyền bí tại Ijen[/caption]

Tuy nhiên, theo mình thấy thì “blue fire” không thực xuất sắc như mình nghĩ, có thể là do nhiều khói cũng như gió thổi nên làm vẻ đẹp của nó bị giảm đi nhiều phần. Nhưng nếu, mọi người có hứng thú thì cứ việc tham quan nhé. Sau đó, tụi mình kiếm chỗ ngồi và thư giãn đợi mặt trời lên để ghi lại những khoảnh khắc đẹp từ mặt nước xanh ngọc của hồ axit Kawah Ijen lớn nhất thế giới.

[caption id="attachment_6959" align="alignnone" width="2560"] Cảnh bình minh bên bờ hồ axit Kawah Ijen nằm trong miệng núi lửa[/caption]

Ở đây không chỉ có khách du lịch đến tham quan, mà còn có những chú thợ mỏ chăm chỉ làm việc, khai thác lưu huỳnh để mưu sinh kiếm sống. Cứ tưởng tượng những người công nhân này ngày nào cũng phải leo lên một chặng đường dài, tải mấy chục kg lưu huỳnh, phải luôn luôn ở trong bầu không khí độc hại như vậy thì ai cũng thấy thật xót xa.

[caption id="attachment_6960" align="alignnone" width="1881"] Mưu sinh vác lưu huỳnh ở Ijen[/caption]

Kết thúc buổi tham quan, mọi người bắt đầu leo xuống núi và chắc chắn bạn sẽ rất bất ngờ với quãng đường trở về. Ai trong đoàn mình cũng đều ngạc nhiên không tin nổi là là mình có thể đi được một đoạn đường dài như vậy :))). À, tại đây người ta có bày bán một số đồ lưu niệm làm bằng lưu huỳnh á, nhìn cưng và dễ thương lắm, nhưng nghe nói không được xách tay lên máy bay nên tụi mình không dám mua về nè, tiếc ghê!

Mấy bạn hay bị viêm khớp, hay sức khỏe yếu thì mình khuyến khích hạn chế đi chỗ này nhe, vì sẽ phải đi bộ cực kỳ nhiều. Tuy nhiên, nếu vẫn đam mê đến đây tham quan thì cần phải chuẩn bị kỹ cho sức khỏe hoặc các bạn cũng có thể thuê xe “xích-lô” (dạng xe đẩy, xe cút kít í) để đi; bạn chỉ việc ngồi lên thôi còn lại có mấy anh kéo xe lo hết. Nhưng giá thì hơi chát một chút 450.000 IDR/ chuyến (nhưng có thể trả giá xuống thấp hơn nữa hen).

Vậy là kết thúc chuyến leo núi Ijen, cả nhóm lại di chuyển về khách sạn ăn sáng và check-out phòng rồi sau đó di chuyển tới trung tâm Surabaya để nghỉ ngơi và chuẩn bị cho chuyến bay sớm ngày hôm sau. Cảm giác sau khi chinh phục xong Ijen nó tuyệt vời lắm các bạn ạ.

[caption id="attachment_6961" align="alignnone" width="2048"] Các sản phẩm cute làm từ lưu huỳnh[/caption]

Ngày 4: Tụi mình đón grab ra sân bay và trở về Malaysia vào chuyến bay sớm lúc 5h sáng và kết thúc chuyến du lịch đáng nhớ.

Xét về ẩm thục thì các reviewer khác đã review nhiều rồi, sẽ hơi khó ăn cho những bạn lần đầu đi du lịch ở đây hoặc ở các nước theo Đạo Hồi. Mình thấy họ nấu theo phong cách chiên, xào giống Malaysia nhưng vị thì lại đậm đà giống Việt Nam. Giá cả thì trung bình khoảng 30.000 - 40.000 IDR/ phần (50 -70k tiền mình), ở nhà hàng có khi còn rẻ hơn í. Tóm lại, đối với mình thức ăn rẻ, khá ngon nhưng trừ cái hơi nhiều dầu (phần ẩm thực mình chấm tầm 7/10 điểm nhé).

Tổng kết lại chuyến đi, chi phí của nhóm rơi vào khoản 4.700.000 IDR ~ 7.800.000 VND/ người (gồm vé máy bay, tour, vé vào cổng và các chi phí khác). Vì nhóm mua vé máy bay khá trễ nên vé hơi mắc, chiếm khoảng 1/3 tổng chi phí. Nếu mọi người có kế hoạch đi từ trước thì chắc chắn chi phí sẽ rẻ hơn rất nhiều nè.

[caption id="attachment_6962" align="alignnone" width="1536"] Team chinh phục Bromo -Ijen mình nè![/caption]

Tóm lại, trải nghiệm du lịch Malang – Bromo – Ijen trong 4 ngày 3 đêm của Ghiền review và những người bạn cực kỳ tuyệt vời. So với Bali, đi đến Bromo –Ijen đòi hỏi bạn phải có sức khỏe tốt, sự kiên trì và đặc biệt nơi đây dành cho những bạn nào cá tính, mạnh mẽ xíu và ưa thích thể loại du lịch trải nghiệm khám phá. Nếu bạn đến đây với những yếu tố đó, chắc hẳn những gì bạn nhận được sẽ rất xứng đáng í. Lên kế hoạch cho chuyến đi Bromo –Ijen của đất nước Indonesia xinh đẹp liền bạn nhé!

-PS-